Dinh dưỡng có ảnh hưởng quan trọng đến sức khỏe đối với tất cả mọi người, nhất là với người cao tuổi (người già). Chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp người cao tuổi tránh được nhiều bệnh tật và khỏe mạnh hơn. Do vậy, khi bước sang tuổi 50, người cao tuổi cần có chế độ ăn uống hợp lý.

Trong chế độ dinh dưỡng của người cao tuổi cần chú ý:

• Nên chọn những thực phẩm dễ hấp thụ, dễ tiêu hóa, đảm bảo đủ chất đạm nhưng không quá nặng nề đối với đường tiêu hóa. Nên trong khẩu phần ăn của người già nên giảm ăn thịt, tăng cường các loại cá chế biến theo phương pháp hấp, luộc hạn chế chiên, xào nhằm đảm bảo hàm lượng vitamin và khoáng chất, giảm chất béo hơn thế nữa thức ăn có độ mềm nhất định sẽ giúp người già dễ dàng thưởng thức và hấp thu hơn.
• Giảm áp lực cho dạ dày về đêm.
• Do hệ tiêu hóa kém hơn, quá trình tiêu hóa thức ăn của người già cũng diễn ra chậm hơn nên buổi tối cần ăn ít hơn một chút và ăn sớm, tốt nhất là trước 7h tối và nên có những bữa lót dạ nhẹ nhàng 2 tiếng trước khi đi ngủ bằng một chút sữa nóng sẽ giúp các cụ ngủ ngon hơn.
• Hạn chế chất đường, chất béo, ăn mặn và uống rượu bia.
• Sử dụng nhiều thực phẩm trên khiến người già dễ gặp phải các bệnh về tim mạch, máu nhiễm mỡ, bệnh tiểu đường, cao huyết áp...Vì vậy, người già cần hạn chế các thực phẩm như bánh kẹo, đồ khô mặn, mỡ động vật, không nên uống rượu bia, nước ngọt, trà hoặc cà phê đặc.
• Uống nước, bổ sung hoa quả, vitamin và khoáng chất: một ngày khoảng 7- 8 ly nước sẽ giúp thận hoạt động tốt hơn và giảm các nguy cơ về táo bón.
• Các loại rau củ được xem là “bạn” của người già như: cam, bưởi, dưa hấu, đu đủ… cung cấp nhiều vitamin C và cũng là nguồn cung cấp dồi dào vitamin A giúp tăng sức đề kháng.
• Uống sữa để bổ sung dinh dưỡng.

Người cao tuổi mắt kém, mũi ngửi kém khó xác định được mùi của thức ăn; lưỡi không nhận ra thức ăn ngon hay không ngon, có hợp khẩu vị hay không; răng lung lay gây viêm lợi, thậm chí mưng mủ sẽ khó nhai nhuyễn thức ăn. Các hiện tượng này càng nặng làm cho người cao tuổi chán không muốn ăn hoặc chỉ ăn qua loa. Một số người còn mắc bệnh mạn tính và thuốc dùng thường ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa. Tình trạng trên càng làm cơ thể suy nhược, khí huyết hư.

Để nâng cao sức khỏe người cao tuổi, có thể dùng một số món ăn thuốc sau:

1. Cháo nhân sâm:

• Nhân sâm tán bột 3g,
• Gạo tẻ 100g,
• Đường phèn liều lượng thích hợp.

Gạo nấu cháo, cháo chín cho bột sâm vào. Đường phèn cho trong một ca nhỏ thêm nước sôi khuấy cho tan và đổ vào nồi cháo, đun sôi lại. Ăn vào mùa lạnh, bữa sáng và bữa tối khi đói. Dùng cho người cao tuổi cơ thể suy nhược, ăn kém, tim nhịp nhanh, thở gấp, mất ngủ, quên lẫn… 2. Canh trứng gà cà chua:

• Cà chua 250g,
• Trứng gà 1 quả.

Cà chua rửa sạch thái lát, đun sôi, đánh trứng vào đảo đều, thêm nước và gia vị, đun sôi, ăn với cơm. Dùng cho các trường hợp suy nhược cơ thể sau bệnh dài ngày, ăn uống kém.

3. Gà hầm hoàng tinh (gà tần):

• Hoàng tinh 30g,
• Đảng sâm 30g,
• Sơn dược 30g,
• Thịt gà 100 - 200g.

Hầm kỹ. Dùng cho người ăn kém, suy nhược cơ thể. 4. Cháo hoàng kỳ:

• Hoàng kỳ 30g,
• Nhân sâm 4 - 8g (hoặc đảng sâm 10 - 15g),
• Gạo tẻ 100 - 150g, đường trắng vừa đủ.

Dược liệu thái lát hãm với nước, gạn lấy nước để sẵn. Gạo nấu cháo. Khi cháo chín cho nước hoàng kỳ, nhân sâm và đường trắng vào, đun nhỏ lửa đến sôi. Ăn ngày 2 lần vào buổi sáng và tối. Dùng cho người cao tuổi suy nhược cơ thể hoặc sau bệnh dài ngày, ăn uống kém.

5. Chim cút chiên dầu mè:

Chim cút 4 - 5 con. Chim làm sạch, lá mơ rửa sạch thái nhỏ, nhồi trong bụng chim, tẩm bột, dùng dầu mè chiên.

Dùng cho người cao tuổi suy nhược, hư lao thở gấp, mỏi mệt, tiêu chảy, kiết lỵ lâu ngày, ăn kém.

6. Ruốc cá tiêu gừng:

Cá quả hoặc cá sộp 1.000g làm sạch vẩy, bỏ ruột và đầu đuôi, cắt khúc, cho mắm muối, bột tiêu, gừng đập giập, thêm ít nước, kho cho chín, gỡ bỏ xương, giã thành ruốc, thêm muối tiêu và chút bột gừng lượng thích hợp, đảo khô trên chảo, để nguội, cho vào lọ sạch đậy kín.

Ăn trong các bữa ăn, từng đợt 5 - 7 ngày.

Dùng cho người cao tuổi hay phụ nữ, trẻ em suy nhược, người gầy yếu, chán ăn.

7. Cháo củ mài:

Củ mài 30g,

Gạo nếp 50g.

Nấu cháo thêm đường trắng, muối ăn tùy ý.

Ăn quanh năm, ăn bữa phụ (sáng và tối), ăn nóng.

Dùng cho người tỳ vị hư, tiêu chảy, hội chứng lỵ mạn tính, hư lao, khí huyết hư, chán ăn, khô miệng khát nước, táo bón.

8. Bánh nhân gà thập cẩm:

• Thịt gà sống 150g,
• Bột mì 200g,
• Hành củ 15g,
• Bột tiêu, gừng, các gia vị khác liều lượng thích hợp.

Thịt gà cùng với hành tiêu, gừng và các gia vị khác được băm trộn sẵn để làm nhân bánh.

Bột mì thêm nước nhào trộn cán thành vỏ bánh, bánh thập cẩm được luộc hoặc hấp chín, làm bữa ăn chính, khi đói, ngày 1 lần. Một đợt 5 - 10 ngày.

Dùng cho người cao tuổi tỳ vị hư nhược, gầy còm, da khô nhẽo.